Το τέλος της οικονομικής κρίσης, η αρχή της πολιτικής κρίσης!

Shamus Cooke

A Greek translation of The Economic Crisis Ends; the Political Crisis Begins

Σάμους Κούκ*

Πρώτα η Ισλανδία, μετά η Ιρλανδία και τώρα η Ελλάδα. Το μεγαλύτερο μέρος της Ευρώπης, έχει βρεθεί σ’ ένα αδιέξοδο χρεών, ως αποτέλεσμα των χρεοκοπημένων τραπεζών και της αυξανόμενης ανεργίας. Οι ΗΠΑ και το Ηνωμένο Βασίλειο είναι παρατηρητές, γνωρίζοντας ότι είναι οι επόμενοι.
Η ακατάπαυστη σπατάλη της ευρωπαϊκής ελίτ -όπως και της αμερικανικής- εγκωμιάζεται στην απόφαση που προκύπτει από την επιτακτική ανάγκη να καλυφθούν οι τράπεζες: η οικονομία υποτίθεται ότι σώθηκε από την «επικείμενη κατάρρευση». Ωστόσο, κάθε δράση προκαλεί και την αντίστοιχη αντίδραση. Η κάλυψη του ελλείμματος των τραπεζών έσωσε τα τομάρια δεκάδων ευρωπαίων τραπεζιτών, αλλά τώρα εκατομμύρια εργαζόμενοι είναι στα πρόθυρα ισχυρού κλονισμού.

Μετά την κρίση, το χρέος

Εν αγνοία των περισσότερων Ευρωπαίων, το δημόσιο χρήμα που προοριζόταν για προγράμματα ενίσχυσης των εργαζόμενων και απόρων, χρηματοδοτούσε τα τραπεζικά ελλείμματα, δημιουργώντας ένα μαζικό πρόβλημα δημοσίου χρέους. Αυτά τα δισ. -ίσως και τρισ. δολάρια- του δημόσιου πλούτου που δόθηκαν στις τράπεζες, υποχρέωσαν την πλειοψηφία των πολιτών να ζουν «παρασιτικά» προς όφελος των τραπεζιτών.
Αυτές οι «σκληρές αποφάσεις» πρέπει να αποτελούν προειδοποίηση στην αμερικανική εργατική τάξη, καθώς και η αμερικάνικη ελίτ έχει σαφή σχέδια ως προς το ποιος θα πληρώσει τα κολοσσιαία ποσά που δόθηκαν στις τράπεζες και στη χρηματοδότηση πολέμων.
Τα υπέρογκα ποσά των κρατικών εγγυήσεων δόθηκαν στις παγκόσμιες τράπεζες για την αποπληρωμή των ελλειμμάτων, από διεθνείς επενδυτές (καπιταλιστές). Για αυτά τα όρνεα, τα κρατικά ομόλογα αποτελούν εξαιρετική επένδυση στην περίπτωση οικονομικών κρίσεων και τζόγου σε μη προσοδοφόρες μετοχές. Τώρα, αυτοί οι επενδυτές θέλουν να εξασφαλίσουν ότι οι κυβερνήσεις θα τους αποπληρώσουν. Και γίνονται ανυπόμονοι.
Στο μυαλό κάθε παγκόσμιου επενδυτή, μπορούμε να δούμε καθεμιά από τις τρεις παγκόσμιες εταιρείες αξιολόγησης -Moody’s, Standard and Poor’s, και Fitch. Αυτές οι εταιρείες δίνουν «βαθμούς» στους οφειλέτες -κυβερνήσεις, επιχειρήσεις, κρατικές και δημοτικές επιχειρήσεις κ.λπ.- βασιζόμενες στην «αξιοπιστία» τους ως πιστωτών. Η πτώση του βαθμού, σημαίνει ότι οι επενδυτές πρέπει να απαιτήσουν υψηλότερους τόκους στα δάνεια, που θα δοθούν. Ο βαθμός «Β» αντί για «Α», θα εμποδίσει ένα άπορο έθνος από το να χτίσει μία λεωφόρο, ένα νοσοκομείο ή ένα σχολείο.
Πρόσφατα η Moody’s δημοσίευσε τη «μαύρη λίστα» με τα έθνη που είναι περισσότερο χρεωμένα και αδυνατούν να αποπληρώσουν, από τα οποία απαιτούν να παρθούν «ειδικά μέτρα» για να αποδείξουν στους επενδυτές ότι θα μπορέσουν να αποπληρώσουν. Πίσω από την πτωχευμένη Ισλανδία, όμως, που βρίσκεται χαμηλά στην κατάταξη, βρίσκονται οι ΗΠΑ! Η κάποτε περήφανη υπερδύναμη είναι τώρα χρεοκοπημένη, με τους επενδυτές να περιμένουν σαν αρπακτικά.

Η Moody’s απαιτεί

Η Moody’s προειδοποιεί τους επενδυτές να είναι προσεκτικοί όταν δανείζουν πρώην πλούσιες χώρες, που βρίσκονται στα πρόθυρα πτώχευσης. Ο εκπρόσωπός της, Pierre Cailleteau εξηγεί γιατί:
«Αυτό κυρίως λόγω της κρίσης των δημόσιων οικονομικών (ελλείμματα τραπεζών και ανεργία) που έχει καταπονήσει πολλές πλούσιες χώρες, για τις οποίες η Moody’s πιστεύει ότι θα είναι το τελικό -και το πιο μακροπρόθεσμο- στάδιο της κρίσης». Η Moody’s απαιτεί τα λιγότερο εύπορα κράτη όπως η Ελλάδα, η Ιρλανδία, η Ισπανία κ.λπ., να λάβουν άμεσα μέτρα για να ικανοποιήσουν τους επενδυτές. Η Ουάσιγκτον Ποστ εξηγεί για την Ιρλανδία: «Περισσότερα από 4 δισ. περικοπές […] θα μειώσουν τους μισθούς για 400.000 δημόσιους υπαλλήλους, τα επιδόματα ανεργίας κατά 30%, θα γίνονται επώδυνες μειώσεις σε επιδόματα για ευπαθείς ομάδες όπως χήρες, ανύπαντρες μητέρες τυφλών και ανάπηρων παιδιών».
ΗΠΑ και Αγγλία, δεν πρέπει άμεσα να κάνουν μειώσεις, αλλά οφείλουν να τις προγραμματίσουν το 2010, εξηγεί ο κ. Cailleteau.
Ο John Chambers από την εταιρεία Standard & Poor‘s ήταν περισσότερο δριμύς: «Οι ΗΠΑ, όπως και η Αγγλία, η Ελλάδα και η Ιρλανδία, θα χρειαστούν μια δημοσιονομική προσαρμογή με περικοπές και αυξήσεις φόρων και ίσως χρειαστεί να εξετάσουν το ενδεχόμενο περικοπών ολόκληρων προγραμμάτων – κοινωνικής ασφάλισης, Περίθαλψης, Εκπαίδευσης κ.λπ.
Αυτά δεν είναι πρωτάκουστα στον Πρόεδρο Ομπάμα. Όσο επέκτεινε τα χρέη του Μπους, καθησύχαζε τους επενδυτές, που έβλεπαν τα χρέη να αυξάνονται ενώ θα πρέπει σύντομα να αποπληρωθούν. Γι’ αυτό δεσμεύτηκε στην «Ουάσιγκτον Ποστ» ότι «θα κάνει μεταρρυθμίσεις»» (16 Ιανουαρίου 2009). Αυτό θα γίνει εφόσον η οικονομία σταθεροποιηθεί, είχε πει. Έχει, σχεδόν, φτάσει η ώρα!

Υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις!

Ο Τύπος θα βγει τότε στην επίθεση για να υποστηρίξει τον Πρόεδρο, όταν θα επιτίθεται στα κοινωνικά προγράμματα που έχουν συνδράμει, επί μακρόν, την αμερικανική εργατική τάξη. Θα μας πουν ότι «δεν υπάρχουν εναλλακτικές λύσεις», ενώ στην πραγματικότητα υπάρχουν.
Όχι μόνο θα μπορούσαν να μειωθούν οι στρατιωτικές δαπάνες κατά εκατοντάδες δισ. το χρόνο, αλλά θα μπορούσαν να αυξηθούν οι φόροι για το κοινό καλό. Αν το 1% των πλουσιότερων Αμερικανών φορολογούταν κατά 90%, εκατοντάδες εκατομμύρια θα ευεργετούνταν, εφόσον μ’ αυτόν τον τρόπο θα σωζόταν η δημόσια παιδεία, η περίθαλψη και η κοινωνική ασφάλιση.
Ο Ομπάμα σύντομα θα εφαρμόσει μία πολιτική που ο Μπους δεν θα τολμούσε ποτέ. Επιβάλλεται, σε μας, να βρει αντίσταση σε κάθε βήμα. Τα αμερικάνικα Συνδικάτα θα πρέπει να στρέψουν το βλέμμα τους στην Ευρώπη για να επηρεαστούν στο πώς θα αντιμετωπίσουν την επερχόμενη επίθεση. Μαζικές πορείες διαμαρτυρίας και απεργίες θα αποτελέσουν το μοναδικό μέσο πίεσης σε μία κυβέρνηση που θα επιβάλλει δεξιά ατζέντα. Η πολιτική αστάθεια, που πλήττει την Ευρώπη, σύντομα θα φτάσει και στις ΗΠΑ, δεν πρέπει να πιαστούμε απροετοίμαστοι.
Το ζήτημα της ημέρας είναι εμφανές: κάποιος θα πρέπει να πληρώσει την οικονομική κρίση. Η ελίτ προγραμματίζει να επιβαρύνει την εργατική τάξη. Γι’ αυτό η εργατική τάξη πρέπει να αντεπιτεθεί. Τα σωματεία και οι κοινωνικές οργανώσεις θα πρέπει να ξεκινήσουν να οργανώνονται προοπτικά, με αιτήματα για φορολόγηση πλουσίων και εταιρειών, προκειμένου να σώσουν την κοινωνική ασφάλιση, την περίθαλψη και την δημόσια παιδεία.

Μετάφραση: Ιωάννα Δρόσου

*Ο Σάμους Κουκ είναι εργαζόμενος στον κλάδο της κοινωνικής ασφάλισης, συνδικαλιστής και αρθρογράφος στην ιστοσελίδα της Επαναστατικής Σοσιαλιστικής Οργάνωσης Workers Action (www.workerscompass.org). E-mail επικοινωνίας: shamuscook@yahoo.com Αυτή η διεύθυνση ηλεκτρονικού ταχυδρομείου προστατεύεται από κακόβουλη χρήση. Χρειάζεται να ενεργοποιήσετε την Javascript για να τη δείτε.

< Προηγούμενο

Tags:

Shamus Cooke is a social service worker, trade unionist, and writer for Workers Action. He can be reached at portland@workerscompass.org